เช้าตรู่ของวันอาทิตย์ที่ 7 ธ.ค. 2484 คือสาเหตุที่ทำให้สหรัฐอเมริกา
ประกาศสงครามกับญี่ปุ่น และเข้าร่วมวงไพบูลย์ในสงครามโลกครั้งที่ 2 อย่างเต็มตัว
ญี่ปุ่นต้องการเป็นมหาอำนาจของโลก จึงขยายดินแดนเข้าครอบครองประเทศที่มีทรัพยากรธรรมชาติ
เพื่อเป็นหลักประกันด้านวัตถุดิบ ในปี 2480 ญี่ปุ่นบุกแมนจูเรีย
สหรัฐอเมริกาซึ่งขณะนั้นเฝ้าดูอยู่ห่างๆ ยื่นคำขาดให้ญี่ปุ่นถอนทหาร และในระหว่างการต่อรอง
ได้ตัดเส้นทางลำเลียงยุทธภัณฑ์สำคัญที่ญี่ปุ่นจะขาดไม่ได้เลย นั่นคือ น้ำมันดิบและถ่านหิน
การเจรจาระหว่างทูตญี่ปุ่นและรัฐบาลสหรัฐที่กรุงวอชิงตัน ดีซี
เป็นไปอย่างตึงเครียดและส่อเค้าว่าจะล้มเหลว
ระหว่างนี้สหรัฐเริ่มรู้ตัวแล้วว่าหากการเจรจาไม่ได้ผล ญี่ปุ่นคงจะบุกแน่
แต่ที่ไหนและเมื่อไรต่างหากที่ยังเป็นปริศนา
เพียงครึ่งชั่วโมงให้หลังหลังจากที่ทูตญี่ปุ่นจากไป การโจมตี Pearl Harbor จึงได้เริ่มขึ้น
ก่อนที่ญี่ปุ่นจะประกาศสงครามกับสหรัฐด้วยซ้ำ
ที่ฐานทัพเรือ Pearl Harbor คืนวันเสาร์ที่ 6 ธันวาคม 2484 มีการจัดงานรื่นเริงกัน เหมือนทุกๆเสาร์
ที่พิเศษกว่านั้นคือมีการประกวดวงดุริยางค์ระหว่างเรือรบต่างๆ ปรากฏว่า
เรือรบ USS Arizona ชนะเลิศ
จึงได้สิทธิ์นอนตื่นสายในวันรุ่งขึ้น
เช้าตรู่ของวันอาทิตย์ที่ 7 ธ.ค. 2484 ผู้คนก็ตื่นเช้าเตรียมตัวไปโบสถ์กันตามปกติ
ในบริเวณฐานทัพเรือ Pearl Harbor
ทหารเรือทำความสะอาดเก็บกวาดขยะจากงานรื่นเริงคืนวาน ก่อน 8 โมงเช้าไม่นาน
เครื่องบินลำแรกปรากฏเหนือน่านฟ้าบริเวณฐานทัพเรือ
ชาวบ้านทั่วไปคิดว่าการซ้อมบินอย่างปกติ
แต่คราวนี้เครื่องบินบินต่ำอย่างน่าตกใจ เสียงหวีดหวิวของลูกระเบิดแหวกอากาศและ
ดังตูมขึ้น ปลุกให้ผู้คนตื่นจากภวังค์ พวกทหารที่เคยอยู่ในเหตุการณ์เล่าว่า
เพียงอึดใจเดียวเครื่องบินมาเต็มท้องฟ้า ที่ด้านข้างของเครื่องบิน
เป็นรูปดวงอาทิตย์สีแดง สัญญลักษณ์ของทหารจักรพรรดิ
บางคนสงสัยว่าในสมัยนั้นไม่มีเรดาร์จับกองเรือข้าศึกกันบ้างหรือ
มีเหมือนกันค่ะ ตอนหกโมงครึ่งเช้าวันนั้นเรือรบสหรัฐจมเรือดำน้ำ
ไม่ทราบสัญชาติ พวก coast guard ได้รับการบอกเล่าว่าจะมีฝูงบินจากแคลิฟอร์เนีย
มาสมทบที่ฮาวาย ทำให้เมื่อเห็นวัตถุประหลาดในจอเรดาร์
จึงคิดว่าอาจเป็นฝูงบินที่มาจากแผ่นดินใหญ่
จึงไม่ได้ส่งสัญญาณเตือนล่วงหน้า
-วิวทางอากาศบริเวณฐานทัพเรือ Pearl Harbor
เครื่องบินลำสุดท้ายของญี่ปุ่นจากไปก่อนเที่ยง ภายใน 3 ชั่วโมง
ของการบุกสายฟ้าแลบ สหรัฐสูญเสียเรือรบ 12 ลำ เครื่องบิน 188 ลำ
ทหาร 2,403 นาย และพลเรือนอีก 68 คนมีเรือรบ 3 ลำที่แล่นหนีออกทะเลเปิดได้ทัน
จึงพ้นจากการโจมตี สิ่งที่ญี่ปุ่นได้ทำผิดพลาดคือไม่ได้โจมตีถังเก็บสำรองน้ำมัน (tank farm)
ทำให้สหรัฐไม่ถึงกับหมดเนื้อหมดตัวทีเดียว ยังพอเสริมเขี้ยวเล็บและรบชนะได้ในเวลาต่อมาที่
“ยุทธภูมิมิดเวย์”
เรือรบอริโซนา สูญเสียมากที่สุด เพราะลูกเรือเกือบทั้งหมดยังไม่ตื่นเมื่อถูกโจมตี
ร่างของทหารเรือทั้งหมดไม่ได้ถูกเก็บกู้ขึ้น แต่รัฐบาลสหรัฐได้สร้างอนุสาวรีย์
กลางน้ำครอบเรือนั้นเป็นอนุสรณ์
เพื่อรำลึก รู้จักกันในนามว่า “USS Arizona Memorial”
ส่งผลกระทบต่อชาวพื้นเมืองเชื้อสายญี่ปุ่นเป็นอย่างมาก
ย้อนหลังไปราวปี ค.ศ. 1880 ชาวจีนลงเรือสำเภาอพยพหนีความแร้นแคลนมาขึ้นฝั่ง
ที่ฮาวายเป็นชาติแรก เพื่อเป็นกรรมกรในไร่อ้อยขนาดใหญ่ (plantation labor)
ของชาวอเมริกัน ที่ต้องการผลิตนำตาลไปแข่งกับน้ำตาลจากเท็กซัสและหลุยเซียน่า
ญี่ปุ่นเป็นชาติที่สองที่มาฮาวาย แต่กลับทวีจำนวนมากขึ้นเป็นลำดับหนึ่ง
เพราะฮาวาย ตั้งอยู่กลางมหาสมุทรแปซิฟิค ครึ่งทางระหว่างแคลิฟอร์เนียและญี่ปุ่น
จึงนับว่าใกล้ญี่ปุ่นมาก
รัฐบาลกลางสหรัฐ หวาดกลัวว่าญี่ปุ่นอาจส่งคนแฝงตัวมาจารกรรม
(Espionage - โปรดสังเกตว่าไม่ใช้คำว่า spy) ใน
รูปของกรรมกรไร่อ้อย จึงจับชายเชื้อสายญี่ปุ่นต้องสงสัยจำนวนมากไป
เข้าค่ายกักกันที่ซานฟรานซีสโก
ห้าสิบปีหลังเหตุการณ์โจมตี Pearl Harbor รัฐบาลกลางสหรัฐอนุมัติ
เงินเพื่อจ่ายให้ผู้ที่โดนจับเข้าค่ายกักกัน
รายละ $US 200,000 เพื่อขอโทษที่ได้ริดรอนเสรีภาพผู้บริสุทธิ์
-ภาพธงชาติญี่ปุ่นสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง ยังเป็นรูปพระอาทิตย์ขึ้น (Rising Sun)
เมื่อสหรัฐอเมริกาประกาศสงครามกับญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการ
กิจกรรมของพลเรือนอเมริกัน
ช่วงสงครามโลกครั้งที่สองก็ได้รับผลกระทบไปด้วย
เมื่อดิฉันไปเรียนหนังสือใหม่ๆ ได้พบกับสตรีสูงอายุท่านหนี่ง เป็น Emeritus professor
ทราบภายหลังว่าท่านเกิดปี ค.ศ. 1900 ท่านเล่าให้ฟังว่าช่วงสงคราม ปี 1941
ยังคงสอน English Literatureอยู่ในมหาวิทยาลัย แต่ทางรัฐบาลท้องถิ่น Chicago
ต้องการเกณฑ์คนจำนวนมากไปร่วมงานแปรโค้ดลับ
ของพวกญี่ปุ่นที่หน่วยจารกรรมของสหรัฐจับได้
ท่านได้ร่วมปฏิบัติการ decode ด้วย เมื่อสหรัฐตีโค้ดแตก
จึงทราบความเคลื่อนไหวของกองทัพลูกพระอาทิตย์ ชัยชนะที่ยุทธภูมิมิดเวย์
ถือว่าเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญที่ทำให้ญี่ปุ่นสูญเสียความได้เปรียบ
Midway Island หรือที่ถูกต้องต้องเรียกว่า Midaway Atoll
อยู่ห่างจากหมู่เกาะฮาวายไปทางทิศเหนือ 1,200 ไมล์
คำว่า Atoll เป็นศัพท์ภาษาอังกฤษที่สันนิษฐานว่ามาจากภาษาอารยัน (สันสกฤต)
ใช้อธิบายลักษณะภูมิประเทศใต้ทะเล ที่เป็นบ่าประการังโดยรอบนอก
ส่วนตรงกลางเป็นแอ่งกระทะที่เรียกว่า ลากูน (lagoon)
ลักษณะเกาะที่มิดเวย์ตรงตามลักษณะที่บรรยายมา
ภายหลังจึงนิยมเรียกว่า Midway Atoll
.
ในปี 1993 มีการรับสมัครอาสาสมัครเพื่อไปฟื้นฟูสภาพเกาะมิดเวย์
ที่ฐานทัพสหรัฐใช้เป็นที่ซ้อมรบเสียหลายสิบปี ปัจจุบันไม่มีความจำเป็นต้องใช้พื้นที่แล้ว
จึงจะเปิดเป็นอุทยานแห่งชาติ ก่อนที่จะขันอาสา
ไปร่วมฟื้นฟูต้องคิดหนัก เพราะชิฟท์หนึ่งจะต้องอยู่ปฏิบัติหน้าที่ 15 วัน
หากเกิดอยากกลับกลางคันเป็นอันว่าหมดสิทธิ์เพราะ
เครื่องบินที่ไปมีเฉพาะเครื่องบินราชนาวีเท่านั้น
กัปตัน Homer เอ็น Wallin (กลาง) กำกับดูแลการดำเนินการกู้เรือ USS California , ต้น 1942
